Mathias TOSSA (Bénin)

Mathias Tossa (1988, Cotonou, Benin) behoort tot een nieuwe generatie Beninese kunstenaars die traditionele opvattingen over materiaal, waarde en beeldende expressie opnieuw onderzoeken. Vanuit zijn atelier in Abomey-Calavi ontwikkelt hij een multidisciplinaire praktijk waarin schilderkunst, sculptuur en installatie samenkomen. Centraal in zijn oeuvre staat een diepgaande reflectie op de menselijke waardigheid en de verborgen betekenis van materialen die vaak als waardeloos of alledaags worden beschouwd.

Het meest kenmerkende element binnen zijn werk is het gebruik van rubber, met name afkomstig uit gerecyclede banden. Voor Tossa is dit materiaal meer dan een fysieke grondstof: het draagt historische, sociale en symbolische betekenissen. Rubber verwijst naar processen van exploitatie en machtsverhoudingen, maar wordt door de kunstenaar tegelijkertijd getransformeerd tot een materiaal van schoonheid, kracht en nieuwe mogelijkheden. Door het hergebruik van dit afgedankte materiaal geeft hij het een tweede leven en stelt hij vragen over hoe samenlevingen waarde toekennen aan mensen en objecten.

In zijn schilderijen en sculpturen ontstaan krachtige figuren en reliëfs waarin het zwarte oppervlak van het rubber een bijzondere visuele intensiteit krijgt. Door toevoeging van kleur, verf en andere materialen creëert Tossa werken die zich bevinden tussen schilderkunst en driedimensionale sculptuur. De textuur van het rubber blijft zichtbaar en voelbaar, waardoor ieder werk een directe materiële aanwezigheid bezit.

De menselijke figuur vormt een terugkerend motief in zijn oeuvre. Zijn personages vertegenwoordigen vaak mensen die zich bevinden aan de randen van zichtbaarheid: individuen en gemeenschappen die in maatschappelijke systemen gemakkelijk worden genegeerd. Tegelijkertijd geeft Tossa hen een monumentale aanwezigheid en benadrukt hij hun kracht, waardigheid en betekenis. Zijn werk is daarmee zowel kritisch als hoopvol: het legt ongelijkheid bloot, maar zoekt vooral naar erkenning en herstel van waarde.

De artistieke praktijk van Tossa is gebaseerd op een voortdurende zoektocht naar transformatie. Een afgedankt object wordt een kunstwerk; een vergeten verhaal krijgt opnieuw een stem; een materiaal dat normaal gesproken wordt weggegooid, wordt drager van een nieuw visueel en emotioneel verhaal. Deze benadering sluit aan bij bredere hedendaagse kunstpraktijken waarin kunstenaars reflecteren op consumptie, ecologie en sociale structuren.

Zijn beeldtaal wordt gekenmerkt door een combinatie van eenvoud en complexiteit. De krachtige silhouetten, de tactiele oppervlakken en de sobere maar doordachte kleuraccenten geven zijn werken een bijna archetypische uitstraling. Achter de directe visuele impact schuilt een diepere filosofische vraag: welke waarde kennen wij toe aan mensen, materialen en herinneringen?

Binnen de hedendaagse kunst uit Benin neemt Mathias Tossa een bijzondere positie in door zijn vernieuwende omgang met materiaal en zijn vermogen om maatschappelijke thema’s te vertalen naar een universele beeldtaal. Zijn werk verbindt lokale ervaringen met bredere mondiale vraagstukken rond waardering, ongelijkheid en duurzaamheid.

Met zijn sculpturale schilderijen en installaties toont Mathias Tossa hoe kunst kan ontstaan uit wat vaak wordt vergeten of afgedankt. Zijn oeuvre vormt een krachtig pleidooi voor herwaardering: van materialen, van verhalen en bovenal van de menselijke aanwezigheid zelf.